Abbas Halim Paşa

Abbas Halim Paşa
  • Doğum : 1866 - Kahire
  • Ölüm : 1934 - Kahire
  • Görev : Osmanlı Şûrâ’yı Devlet azası, Türk devlet adamı

Asıl adı Mehmed Abbas olan Abbas Halim Paşa, erken yaşlarda özel hocalardan Arapça, Farsça, Fransızca ve İngilizce eğitimi aldıktan sonra ağabeyi Said Halim ile birlikte İsviçre’ye giderek yüksek tahsilini tamamladı. Hayatını paylaşacağı eş olarak seçtiği Hidiv Tevfik Paşa’nın kızıyla izdivaç kuran Abbas Halim, Avrupa’da uzun yıllar süren kendini yetiştirme sürecini tamamladıktan sonra İstanbul’a döndü. Dönüşünün ardından II. Abdülhamid’in saltanatının son yıllarında devlet hizmetine girerek Şûrâ’yı Devlet azası oldu. Said Halim Paşa'nın sadareti yıllarında bir yıl kadar Bursa valiliği yaptıktan sonra Nafia nazırlığına getirildi ancak yine Said Halim Paşa’nın istifası ile kabinedeki görevinden ayrıldı. İstanbul’un İngiliz işgalinin altına girmesiyle birlikte savaş kabinelerinin bazı nazırları, fikir ve siyaset adamları ve bazı mebuslarla birlikte tutuklanıp yargılanan Abbas Halim Paşa, mahkeme sonuçlanmadan diğer tutuklularla birlikte Malta’ya sürüldü. İki yıl sonra serbest bırakıldıktan sonra İstanbul’ döndü. Hayatının kalan dönemlerini İstanbul ve Mısır’da geçilen Paşa, Kahire’de vefat etti.

Şiir, edebiyat ve musikiden oldukça iyi anlayan Abbas Halim Paşa, Türk-İslam karakter ve ahlâkına sahip kişiliğiyle, devrinde cömertlik ve hayırseverliğiyle tanınmıştır. Birçok gencin yurt dışında okumasına yardım etmiş, ilim, fikir ve sanat adamlarını korumuştur. Çocuklarının hocası olan Mehmet Akif ile İstanbul’da başlayan dostluğu uzun yıllar sürmüş, Akif onun daveti ile ömrünün son kalanını Mısır’da geçirmiştir. Akif ‘ el-Uksurda’ adlı şiirini ona ithaf ettiği gibi, kendisine hitaben iki manzum tebrik ile ‘Arîza’ isimli iki manzume yazmıştır.

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. İzin alınmadan, kaynak gösterilerek dahi iktibas edilemez.
Kaynakçalar

Mustafa Uzun, Abbas Halim Paşa, Diyanet İslam Ansiklopedisi, 1988, cilt.1, sf.24

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun