Osmanlı Devleti nasıl kuruldu?

Selahattin DÖĞÜŞ cevapladı

Osmanlı Devleti nasıl kuruldu?

Osmanlı devleti, başlarda Candaroğulları, Germiyan, Karesi beylikleri gibi büyük beyliklerle Bursa, İzmit, İznik, Eskişehir gibi önemli Bizans şehirlerinin arasında mütevazi bir güç olarak varlığını sürdürmüştür. Anadolu’da İlhanlı hakimiyetinin zayıflaması, Selçuklu devletinin dağılması ve Bizans ordusunun dağılıp feodal beylerin ortaya çıkması gibi çevresinde cereyan eden siyasi gelişmeler Ertuğrul, Osman gibi karizmatik aşiret reislerinin bağımsız hareket etmesini sağlamıştır. Osmanlıların bir gaza bölgesi olan Bizans sınırında olması ve uçlara dolan alp, alp-eren, gazi gibi Türkmen savaşçılarıyla dolması önemli bir askeri güç haline gelmesiyle sonuçlanmıştır. Bu potansiyel nüfusun gittikçe artması beraberinde güçsüz kalmış Bizans tekfurları aleyhinde bir patlama yapacağı normaldi. Böylece Bizans sınırlarına tecavüz ederek ganimet ve yağma akınlarında bulunurken önemli miktarda servet ve güç kazanması Osmanlı topraklarını diğer Türkmen aşiretlerini davet ediyordu. Bu arada her iki sınırda yaşayan Bizans akritai (sınır erleri) ile uçlardaki akıncı, gönüllü gazi ve alp savaşçılarını kaynaştırıyordu. Sınırlarda hoşgörülü bir din anlayışı hakimdi. Öyle ki bazı tekfurlar ihtida ediyordu. Harmankaya tekfuru Köse Mihal Osman’ın en yakın silah yoldaşı olmuştu. Nihayet Osman Gazi’nin aşiret reisliğinden bey statüsüne geçecek başarıları sancağı altına Gaziyan-ı Rum, Ahiyan-ı Rum, Abdalan-ı Rum ve Bacıyan-ı Rum gibi Türkmenler tarafından teşekkül ettirilen sosyal, dini, askeri ve iktisadi kuruluşlar destek olarak bölgeye göç etmiştir.

İlk Osmanlı hükümdarları kendilerine sığınan Türkmen şeyh ve dervişlerine kucak açmış, başta gaziler ve ahiler teşkilatı olmak üzere askeri ve bürokratik unsurlarını bu teşekküllerden sağlayarak yerleşik, düzenli ve teşkilatlı bir devlet olmaya doğru gitmiştir. İdeolojisini gaza ve cihat prensibine dayandırması devleti rakip hanedanlara karşı meşruiyet sağlamıştır. Zamanla Kayılar gibi Oğuzların en asil ve köklü boyundan geldiklerini de işlemek suretiyle soy bakımından da Anadolu’nun meşru ve bağımsız en asil devleti olarak üstünlüğünü göstermeye çalışmıştır. Selçuklulardan farklı olarak Türk dil ve kültürünü ön plana almaları da büyüyüp gelişmesinde etkili olan faktörlerden sayılabilir

 

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar ve resimlerle tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Kaynak gösterilmek suretiyle yapılan kısa alıntılar dışında içeriklerin tamamı kopyalanamaz ve çoğaltılamaz.
Cevaplayan Hakkında
Selahattin DÖĞÜŞ

Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi'nde Osmanlı sosyal tarihi üzerine çalışmalar sürdüren Selahattin Döğüş profesör doktor olarak öğretim üyeliği yapmaktadır.

KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun