Türkiye Selçuklu Devleti neden yıkıldı?

Mehmet ERSAN cevapladı

Türkiye Selçuklu Devleti neden yıkıldı?

Türkiye Selçuklu Devleti’nin yıkılışı meselesi, tarihimizin en netameli başlıkları arasında yer almaktadır, öncelikle bu noktanın altını çizmek gerekir. Devlet, bilindiği üzere 1243 yılında meydana gelen Kösedağ Bozgunu ile birlikte Moğolların tahakkümü altına girmiş, söz konusu bozgunun ardından da bir daha toparlanamamıştır. Türkiye Selçuklu Devleti’ni tabir yerindeyse özellikle yıkmayan ve devletin mevcut kurumlarını Anadolu coğrafyasını iliklerine kadar sömürmek için kullanan Moğollar, coğrafyayı çeşitli idarî ve malî birimlere ayırmış, devleti mutlak manada kendi denetimleri altında bulunan etkisiz bir uydu devlet haline getirmişlerdir. Saray ve devlet teşkilatı 1308 yılına kadar varlığını devam ettirmiş, bir diğer ifadeyle devlet resmî olarak varlığını muhafaza etmiş olsa da, Türkiye Selçuklu Devleti Moğol istilası ile birlikte giderek ivme kazanan bir dağılma sürecinin sonunda bütün hayatiyetini yitirmiştir.  

Kösedağ hezimetinden kısa bir süre önce Sultan Alâeddîn Keykubâd döneminde en parlak çağını yaşayan Türkiye Selçuklularının Moğolların güdümü altına girmesi ve giderek bütün sosyal, siyasal ve ekonomik kaynaklarını yitirerek cisimsiz bir hayalet haline gelmesinde en az istilacı Moğollar kadar, belki onlardan daha fazla kendi geleceklerini Moğollara yakın olmakta gören liyakatsiz, hatta zaman zaman da hain olarak nitelendirilebilecek olan devlet adamlarının da rolü büyüktür. Bunlar adeta Moğolların gönüllü hizmetkârları olmuş, kişisel ikbal uğruna devletin yeniden toparlanabilmesine katkı sağlayabilecek imkânları heba etmişlerdir. Kişisel çıkarlarını devletin çıkarının üzerinde tutan bu tür devlet adamları Moğolların işini kolaylaştırmış, ülkenin adeta iliklerine kadar sömürülmesi bunların sefil duruşu ile hız kazanmıştır.    

 

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar ve resimlerle tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Kaynak gösterilmek suretiyle yapılan kısa alıntılar dışında içeriklerin tamamı kopyalanamaz ve çoğaltılamaz.
Cevaplayan Hakkında
Mehmet ERSAN
  • egeersan@yahoo.com

Orta Çağ üzerine araştırmalar yapan Prof. Dr. Mehmet Ersan, Türkiye Selçuklu Devleti üzerine Türkiye'de bulunan en önemli tarihçilerden biridir. Aralık 2017 itibariyle Ege Üniversitesi Rektör yardımcılığı görevini yapmaktadır.

KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun